Het werk van Paul Panhuysen raakt de gevoelige snaar. Het vertelt over de beleving van tijd, ruimte, geluid en beeld. En niet te vergeten over vrolijk toeval. Dit is kunst om nooit meer te vergeten.
Axesjazzpower presenteert in Temporary Art Center Eindhoven het festival PP77. Met dit festival wil Axesjazzpower het intrigerende en veelzijdige werk van de geluidskunstenaar Paul Panhuysen onder de aandacht brengen. Het TAC aan de Vonderweg 1 in Eindhoven is het decor van alle activiteiten van PP77. Paul Panhuysen bouwt installaties in de grote zaal en in de schelpzaal. Op verzoek van Axesjazzpower laten Gijs Gieskes en Lilia Scheerder zich inspireren door het werk van Paul en maken in het TAC café installaties.
Er vinden tijdens het festival drie concerten plaats met muziek van Paul Panhuysen. In het kader van het festival PP77 worden gepubliceerd: Maciunas Ensemble, the Archives Part 1, 1968-1980, en de catalogus Paul Panhuysen long strings 1982-2011.
Opening festival PP77
Het festival wordt op 29 januari om 15.00 uur feestelijk geopend door Jan Vollaard (NRC Handelsblad). Hij zal dan ook de catalogus Paul Panhuysen long strings 1982-2011 presenteren. Paul Panhuysen geeft aansluitend een concert op zijn installatie Ginger Strings in de grote zaal van het TAC.
Paul Panhuysen verovert Eindhoven en Tilburg
PP77 sluit aan bij drie andere tentoonstellingen met werk van Paul Panhuysen. In museum De Pont in Tilburg, in Galerie Pennings en in Pennings Inside in Eindhoven zijn werken van Paul Panhuysen te zien van 28 januari t/m 18 maart. Ook over deze tentoonstellingen leest u op de website.
In het buitenland is Paul Panhuysen de laatste jaren nog altijd een veelgevraagd kunstenaar, maar in eigen land zag het er stilaan naar uit dat hij een profeet was geworden die niet langer werd geëerd. “Vergeet niet dat ik de jongste niet meer ben”, voegt de bejaarde bard daar zelf nog als argument aan toe. Op zijn 77-ste moet hij toezien dat de plaats van ouderen in de kunst steeds meer wordt ingenomen door de jeugd. “En zo hoort het eigenlijk ook”, zegt hij met een joviaal gebaar. Uit: ‘Panhuysen zien en horen’ door Peter van Vlerken.
Maar juist deze vluchtige tijd vraagt om de diepgang van het werk van Paul. Juist nu realiseren we ons dat het belangrijk is te eren en vieren dat hij onverstoorbaar ambitieus doorbouwt aan zijn werk. Juist de stad Eindhoven waar hij sinds 45 jaar woont en werkt moet zien en horen wat deze internationaal gerenommeerde kunstenaar te vertellen heeft.
In het TAC in Eindhoven, waar tijdens de verbouwing het Van Abbemuseum een tijdlang onderdak had, gaat Panhuysen voor het festival een nieuwe lange-snareninstallatie bouwen. Dat is in de loop der jaren zijn handelsmerk geworden. “Ik schat dat ik er intussen zo’n 250 heb gemaakt. Voor mij zijn het bij uitstek werken waarin ik beeldende kunst en geluid met elkaar kan verbinden.”
Dat laatste doet hij letterlijk in zijn performance op ‘Ginger Strings’ op 29 januari.
Jonge kunstenaars Gijs Gieskes, Lilia Scheerder en Bram Stadhouders duiken in zijn werk en laten zich inspireren door het werk van Paul Panhuysen.
Oude en nieuwe partituren van Panhuysen klinken in uitvoeringen door de jonge musici van het Esquire saxofoonkwartet en pianoduo Pestova/Meyer.
Lees voor meer achtergronden de festivalkrant.
deelnemers
Paul Panhuysen, beeld en geluid
Lilia Scheerder, installatie en performance
Gijs Gieskes, installatie
Saxofoonkwartet Esquire, concert
Pianoduo Pestova/Meyer en verteller Samuel Vriezen, concert
Het Maciunas Ensemble, concert
Bram Stadhouders Ensemble, concert
Jan Vollaard, opening
Armeno Alberts, presentatie
TAC:
Ginger Strings, Paul Panhuysen
28 januari — 12 februari 2012
In de grote ruimte van het TAC in Eindhoven, waar tijdens de verbouwing het Van Abbemuseum een tijdlang onderdak had, gaat Panhuysen voor het festival een nieuwe lange-snareninstallatie bouwen. Dat is in de loop der jaren zijn handelsmerk geworden. “Ik schat dat ik er intussen zo’n 250 heb gemaakt. Voor mij zijn het bij uitstek werken waarin ik beeldende kunst en geluid met elkaar kan verbinden.” Uitgangspunt bij zijn nieuwe lange-snareninstallatie zal een vaste structuur zijn. In het TAC wordt die bepaald door de manier waarop de pilaren geometrisch zijn gerangschikt in de zaal. Hij spant er tweemaal negen in lengte variërende snaren en touwen tussen, met elkaar verbonden door oude gembervaten, die als klankkasten dienen. Met behulp van motortjes worden de snaren aangetikt. “Ik denk dat het mooi wordt, zowel in vorm als in geluid. Toeschouwers kunnen eromheen staan en lopen, zodat ze elementen worden in het patroon.”
Uit: ‘Panhuysen zien en horen’ door Peter van Vlerken.
Een tweede, kleinere installatie is in voorbereiding voor in de schelpvormige ruimte van het TAC.
TAC:
Lilia Scheerder en Gijs Gieskes
28 januari — 12 februari 2012
In het TAC café laten Lilia en Gijs werk zien.
Beide kunstenaars werken ieder op hun eigen manier met geluidskunst. Ook voor hen is kunst pas compleet als geluid en beeld samenkomen.
Lilia: “Mijn werk is over het algemeen geïnspireerd op muziek en op de ervaring en beleving die een live-optreden in een mens opwekt. Mijn doel is om dit gevoel ook bij mezelf en het publiek op te wekken in een performance. De interesse en de link naar muziek druipt overal doorheen. Sculpturen en installaties bouw ik in de vorm van vreemde, maar niet onherkenbare muziekinstrumenten. In mijn grafiek, die hoofdzakelijk bestaat uit etsen en af en toe een zeefdruk, probeer ik eveneens de sfeer te vangen van het moment.”
Gijs vult met zijn kunst, vaak instrumenten, een verzameling vierkante vakken. Denk daarbij vooral niet aan wat je al kent aan instrumenten, want die van Gieskes zijn totaal anders. Zijn 'hard soft synths' bijvoorbeeld bestaan altijd uit een zelfgemaakt circuit, ingeklemd tussen twee houten balkjes met enkele druk- en draaiknopjes. Zelfs de printplaatjes en circuits etst hij zelf.
Gijs: “Ik vind het belangrijk dat je kunt zien waar het geluid vandaan komt, dat er iets van schoonheid in het spel is. Toen ik eens naar de sloop ging en daar voor het eerst de printplaten uit het binnenste van oude computers zag, raakte ik gefascineerd door het mooie ervan. Dat je ziet wat het is zonder het ooit helemaal te snappen.”
Museum De Pont Projectzaal:
Number made visible Number made audible, Paul Panhuysen
28 januari — 18 maart 2012
Gevraagd naar wat hij in museum De Pont gaat doen, begint Panhuysen op een papiertje het diagram van een sudoku te tekenen, het razend populair geworden Japanse cijferspelletje dat menig denkhoofd tot wanhoop kan brengen. Hij legt uit hoe de systematiek die erachter zit tot honderdduizenden variaties kan leiden, en hoe hij er beeldende kunst van maakt door vormen en kleuren te gebruiken in plaats van getallen. Vaste systemen, ontelbare variaties: “Je kunt er eindeloos mee spelen.” Dat is wat hij zal aantonen met acht van zijn sudoku-prenten in een formaat van 2.70 bij 2.70 meter, en nog eens acht van iets kleinere afmeting, die komen te hangen in de Projectzaal van het Tilburgse museum. “Ik ken niemand die sudoku’s gebruikt en daar dit type patronen mee creëert”, zo benadrukt hij het unieke karakter van dit werk.
Met geluid voegt hij aan zijn beeldende kunst een extra dimensie toe. In de tentoonstelling in De Pont heeft hij aan de hand van zestien stukjes pianomuziek bij elke sudoku-prent een korte compositie gemaakt op basis van dezelfde getallenreeksen als in de prent is gebruikt. De combinatie van beeld en geluid leidt in zijn visie tot dezelfde totaalervaring die mensen hebben in hun dagelijks leven. “Zien en horen, en de manier waarop ze op elkaar inwerken, zijn de belangrijkste zintuigen bij waarneming.” In Panhuysens optiek moet op die manier ook kunst ervaren worden, zijn kunst in elk geval.
Galerie Pennings:
Snaren in beeld, foto's van lange snaren installaties, Paul Panhuysen
28 januari — 18 maart 2012
Sinds 1982 heeft Paul Panhuysen ruim 250 lange snaren installaties gebouwd en bespeeld op bijzondere locaties in veel landen van Europa, de Verenigde Staten, Canada, Japan en Rusland.
Lange snaren installaties bieden de kunstenaar de mogelijkheid zich steeds opnieuw te laten inspireren door de bijzondere eigenschappen van de ruimte of van het gebouw waarin hij werkt.
De lange snaren worden door de kunstenaar tijdens een concert of door automaten gedurende een tentoonstellingsperiode bespeeld. De ruimte wordt tot klinken gebracht, de bespeling van de snareninstallatie geeft de ruimte een stem.
Een paar willekeurig gekozen bijzondere locaties waar de kunstenaar installaties heeft gemaakt zijn het voormalige wintercircus in Luik, de gotische Vleeshal in Middelburg, de Piazetta Municipale in Ferrara, de National Building Museum in Washington, de Rheinbrücke Köln-Deutz in Keulen en het ACAC gebouw van architect Tadao Ando in Aomori, Japan.
In Galerie Pennings toont Paul Panhuysen een selectie van foto's die hij van installaties heeft gemaakt. Bij de tentoonstelling verschijnt de publicatie “Long Strings 1982-2011” een fotografisch verslag met tekst van Jade Kuijper en foto's van Paul Panhuysen, Pieter Boersma, Peter Cox e.a.
Pennings Inside:
Meubels en prenten, Paul Panhuysen
28 januari — 18 maart 2012
Bij Pennings Inside worden meubels ontworpen door Paul Panhuysen getoond.
- ‘Shaker Furniture’ (1999) bestaat uit 6 sets van 2 stoelen en een tafel. Ieder meubelstuk is geschilderd in rood, geel, blauw, groen, zwart of wit. Het ontwerp van de meubels is gebaseerd op eenvoudige getalsverhoudingen. Onder iedere zitting van de stoel is een ‘body-shaker’ geplaatst. Op iedere tafel staat een versterker en een CD speler. Met de compositie ‘Tangible Speech’ speciaal voor de Shaker Furniture gemaakt, wordt de stem van de kunstenaar als geluidstrilling voelbaar.
- ‘Speelmeubel’ (1972) is een samengesteld speelmeubel voor kleuters met talrijke zit- en speelmogelijkheden.
- ‘Mama's levensverhaal’ (2011) is een antieke Zweedse schommelstoel waarbij tegelijk met de mechanische schommelbeweging het levensverhaal van de negentigjarige Mama Panhuysen hoorbaar wordt.
zondag 29 januari, opening en concert (15.00 uur)
Opening van het festival door Jan Vollaard.
Aansluitend concert: Paul Panhuysen en Yvan Étienne bespelen de installatie Ginger Strings. Beeld en geluid vormen samen de compositie die bestaat uit mechanische klankproductie en improvisatie. In de tentoonstelling wordt de installatie door kleine motoren bespeeld.
vrijdag 3 februari concert 18.30 uur
Saxofoonkwartet Esquire en pianoduo Pestova/Meyer spelen composities van Paul Panhuysen. Tijdens dit avondvullende concert met buffet worden verschillende partituren van Paul Panhuysen uitgevoerd. Zowel pure composities als geluidskunst in de vorm van film met live muziek. Paul schrijft twee nieuwe composities speciaal voor het pianoduo Pestova/Meyer. Ook wordt de compositie Eggs and Baskets van Tom Johnson uitgevoerd die gaat over zes eieren en twee mandjes. Tom Johnson en Paul Panhuysen delen hun belangstelling voor het tellen, ook wel calculus genoemd.
programma:
-The Birds voor film en musici van Paul Panhuysen door saxofoonkwartet Esquire.
-pauze
-Tom & Jerry voor 2 piano's, Toy, Toy voor speelgoed piano's en Pythagorean Chords voor geprepareerde piano's van Paul Panhuysen door pianoduo Pestova/Meyer
-Eggs and Baskets van Tom Johnson door pianoduo Pestova/Meyer en verteller Samuel Vriezen
-buffet
Esquire saxofoonkwartet bestaat uit Ivo Ronkes, Harry Cherrin, Nina van Helvert en Twan Stekelenburg.
Pianoduo Pestova/Meyer bestaat uit Xenia Pestova en Pascal Meyer.
zaterdag 11 februari concert 20.30 uur
Het Maciunas Ensemble van Paul Panhuysen heeft in zijn 44-jarige bestaan een speelwijze ontwikkeld waarbij concept, instrumentatie en uitvoering tot één geheel worden. Zij ontmoeten Bram Stadhouders, de jonge getalenteerde gitarist en componist. Bram Stadhouders formeert speciaal voor deze avond een ensemble dat reageert op het werk van het Maciunas Ensemble.
Tijdens het programma wordt een bijzondere uitgave gepresenteerd: van het werk van het Maciunas Ensemble uit de periode 1968 en 1980 wordt een CD box met 11 cd’s gemaakt.
Lilia Scheerder verrast met een late-night performance.
Armeno Alberts interviewt de musici, presenteert de concerten en de CD box.
programma:
-Maciunas Ensemble
-Bram Stadhouders & friends
-presentatie CD-box door Armeno Alberts
-pauze
-Maciunas Ensemble
-Bram Stadhouders & friends
-performance Lilia Scheerder
Maciunas Ensemble bestaat uit Paul Panhuysen, Jan van Riet, Leon van Noorden en Mario van Horrik.
In het archief van Paul Panhuysen bevindt zich veel interessant geluid- en beeldmateriaal. Het PP77 festival biedt een prachtige gelegenheid om een deel van deze archieven toegankelijk te maken en daarmee het werk van Paul Panhuysen in een grotere kring bekendheid te geven.
Maciunas Ensemble. The Archives part 1, 1968-1980 CD Box
Sinds de oprichting in 1968 van het Maciunas Ensemble hebben de musici hun muziek steeds op band opgenomen, beluisterd en geselecteerd. Mark van der Voort en Paul Panhuysen hebben de afgelopen 5 jaar opnamen uit de eerste 12 jaar op 11 cd's ondergebracht. De teksten bij de cd's zijn geschreven door Mark van der Voort. De CD Box wordt uitgebracht op het label ApolloRecords.
Paul Panhuysen long strings 1982-2011
In deze publicatie is de tekst Structurally Sound opgenomen, een onderzoek van kunsthistorica Jade Kuijper, dat de lange snareninstallaties van Paul Panhuysen van 1980 tot 2011 tot onderwerp heeft. Middels gesprekken met Paul en aan de hand van een foto-overzicht reconstrueert zij het ontwikkelingsproces van de long string installations, waarbij zij belangrijke concepten en thematieken die in deze werken naar voren komen behandelt en in een bredere context plaatst. De foto's in deze publicatie zijn van Paul Panhuysen, Pieter Boersma, Peter Cox e.a.
tickets
locaties
organisatie
sponsoren
tickets
Entree expositie TAC: gratis. Entree concerten: 13 euro / 8 euro.
Tickets voor de concerten zijn te verkrijgen aan de kassa en te bestellen via markdijkstra@axesjazzpower.nl
Tickets voor de expositie in Museum De Pont zijn te verkrijgen aan de kassa.
locaties
TAC:
Temporary Art Centre Eindhoven
Vonderweg 1,
5611 BK Eindhoven
T 040 246 13 25
info@tac.nu
www.tac.nu
Openingstijden: vrijdag, zaterdag en zondag van 13 tot 17 uur en tijdens de concerten.
Bezoek buiten deze tijden is mogelijk op afspraak.
De Pont:
Wilhelminapark 1,
5041 EA Tilburg
013 543 8300
info@depont.nl
www.depont.nl
Openingstijden: dinsdag t/m zondag van 11 tot 17 uur
Galerie Pennings:
Geldropseweg 61b, eerste etage
5611 SE Eindhoven
T 040 293 02 70 / 06 255 84 157
info@galeriepennings.nl
www.galeriepennings.nl
Openingstijden: donderdag en vrijdag van 13 tot 18 uur,
zaterdag van 13 tot 17 uur en op afspraak
Pennings Inside:
Geldropseweg 63
5611 SE Eindhoven
T 040 211 28 91
F 040 212 67 48
info@penningsinside.nl
www.penningsinside.nl
Openingstijden: dinsdag t/m zaterdag van 10 tot 17.30 uur
organisatie
Axesjazzpower
Postbus 72
5600 AB Eindhoven
www.axesjazzpower.nl
programmering en beleid
John Thomas
T 040 281 66 22
F 040 848 84 55
E johnthomas@axesjazzpower.nl
pr en productie
Mark Dijkstra
T 040 848 84 55
F 040 848 84 55
E markdijkstra@axesjazzpower.nl
projectleider PP77
Martijne van Dijk
T 06 2478 13 52
E info@martijne.nl
sponsoren
Axesjazzpower dankt bijzonder hartelijk:
BKVB – BKKC – Gemeente Eindhoven – PBF cultuurfonds – Stichting Stokroos – Van Bijleveltstichting – SNSreaal fonds – ASML
ontwerp
www.studiovrijdag.nl
